کشف ۵۰ قطعه گنجینه نفیس تاریخی در زرین دشت
در روزهای اخیر خبر مهمی از شهرستان نهاوند در استان همدان منتشر شد که بازتاب گسترده ای در میان علاقه مندان به میراث فرهنگی و تاریخ ایران داشت. 50 ثطعه اشیاء تاریخی ارزشمند طی یک عملیات عمرانی در بخش زرین دشت کشف و پس از طی مراحل قانونی به اداره میراث فرهنگی تحویل داده شد. این کشف نه تنها از نظر تاریخی اهمیت بالایی دارد، بلکه نقش مردم فرهنگ دوست در حفاظت از میراث ملی را نیز نشان می دهد.
ماجرای کشف گنجینه زرین دشت
به گفته محسن جانجان رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نهاوند، در جریان یک عملیات عمرانی کارگران به مجموعه ای از اشیاء باستانی برخورد کردند. این افراد بلافاصله موضوع را به بخشداری زرین دشت اطلاع دادند. پس از حضور نمایندگان میراث فرهنگی و طی تشریفات قانونی، اشیاء کشف شده به اداره میراث فرهنگی نهانوند تحویل و سپس برای حفاظت بهتر به همدان منتلق شد.
این اقدام نشان دهنده آگاهی عمومی نسبت به ارزش میراث فرهنگی است، زیرا در موارد مشابه متأسفانه برخی افراد سودجو چنین یافته هایی را مخفی کرده و یا به تاراج می برند. در این میان همکاری مردم نقش کلیدی در حفظ آثار تاریخی دارد.
مشاهده دقیق ترین دستگاه گنج یاب
اشیای کشف شده مربوط به چه دوره ای هستند
بر اساس بررسی های اولیه، این 50 قطعه تاریخی عمدتاً به دوره صدر اسلام، سلجوقی و ایلخانی تعلق دارند. آثار به دست آمده شامل ظروف سفالی نقش و لعاب دار، ظروف سفالی ساده و همچنین ظروف فلزی از جنس آهن و مفرغ هستند. در میان این مجموعه، اشیاء متنوعی همچون جام، سبو و بشقاب مشاهده می شود.
ویژگی های این آثار نشان دهنده هنر بالای صنعتگران و شکوفایی فرهنگی در منقطه نهاوند طی سال های گذشته است. ظروف سفالی لعاب دار و دارای نقش از مهم تعرین شاخصه های هنر سفالگری ایران در دوره های اسلامی به شمار می روند و مطالعه آن ها می تواند اطلاعات ارزشمندی در زمینه زندگی روزمره، باورهای مذهبی و سطح فناوری آن دوران به پژوهشگران ارائه دهد.
انتقال اشیای تاریخی به همدان
یکی از چالش های مهم در نهانوند، نبود موزه ای مجهز برای نگهداری اشیاء تاریخی است. به گفته رئیس میراث فرهنگی نهاوند در گذشته اشیاء تاریخی این شهرستان در موزه تاریخ و فرهنگ نهاوند نگهداری می شد اما از آنجا که ساختمان این موزه متعلق به شهرداری بوده و شرایط لازم برای تداوم فعالیت نداشته، موزه موقتاً تعطیل و اشیاء به همدان منتقل شدند.
اکنون نیز مجموعه تازه کشف شده زرین دشت تا زمان فراهم شدن امکانات لازم، در موزه های استان همدان نگهداری می شود تا هم از گزند آسیب در امان بمانند و هم در شرایط استاندارد حفاظت گردد.
احداث موزه جدید نهاوند گامی مهم برای صیانت از میراث
خبر خوش دیگری که همزمان با کشف این آثار اعلام شد، پیگیری احداث موزه جدید نهاوند است. جانجان بیان کرد که خانه تاریخی صمصام برای این منظور در نظر گرفته شده و بخشیاز مالکیت آن تاکنون خریداری شده است. او ابراز امیدواری کرد که با تشخیص اعتبارات لازم، تملک کامل این ملک انجام و موزه جدید در آینده ای نزدیک افتتاح شود.
با راه اندازی این موزه، اشیاء تاریخی نهاوند که اکنون در همدان نگهداری می شوند، به شهرستان بازگردانده خواهند شد. همچنین گنجینه تازه کشف شده زرین دشت نیز در این موزه به نمایش گذاشته می شود تا هم پژوهشگران و هم عموم مردم بتوانند از نزدیک با تاریخ غنی منطقه آشنا شوند.
اهمیت تاریخی نهاوند
شهرستان نهاوند از دیرباز به عنوان یکی از مراکز مهم فرهنگی و تاریخی ایران شناخته می شود. موقعیت جغرافیایی ویژه، خاک حاصلخیز و قرارگیری در مسیرهای باستانی موجب شده تا این منطقه در طول تاریخ همواره مورد توجه اقوام مختلف قرار بگیرد. آثار متعددی از دوره های پیش از تاریخ تا اسلامی در این شهرستان شناسایی شده است که نشان از قدمت و اهمیت فرهنگی آن دارد.
کشف گنجینه زرین دشت، بار دیگر برجایگاه نهاوند به عنوان گنجینه ای زنده از تاریخ ایران تأکید می کند. این یافته ها نه تنها ارزش علمی دارند، بلکه می توانند در توسعه گردشگری فرهنگی و جذب علاقه مندان به تاریخ باستان شناسی نقش مؤثری ایفا کنند.
نقش مردم در حفاظت از میراث فرهنگی
نکته مهم در این کشف، همکاری صمیمانه مردم محلی با میراث فرهنگی بود. همانطور که جانجان اشاره کرد، اگر همکاری و اطلاع رسانی سریع اهالی فرهنگ دوست منطقه نبود، ممکن بود این اشیای ارزشمند به دست سودجویان برسد و برای همیشه از چرخه علمی و ففرهنگی خارج شود.
این نمونه بارز نشان می دهد که حفاظت از میراث تاریخی تنها وظیفه نهادهای دولتی نیست، بلکه تمام اقشار جامعه در این امر سهیم هستند. اشیاء تاریخی نه تنها متعلق به یک شهر یا استان، بلکه بخشی از هویت ملی و جهانی ما حساب می شود و هر فرد وظیفه دارد در پاسداری از آن ها کوشا باشد.
احداث کشف ۵۰ قطعه گنجینه نفیس به موزه
کشف 50 قطعه اشیای تاریخی مربوط به دوره سلجوقی و ایلخانی در زرین دشت نهاوند یکی از مهم ترین رویدادهای باستان شناسی اخیر در استان همدان به شمار می رود. این کشف، علاوه بر ارزش علمی و تاریخی، بار دیگر بر اهمیت مشارکت مردم در صیانت از میراث فرهنگی تأکید می کند.
با احداث موزه جدید نهاوند و بازگرداندن اشیاء تاریخی به زادگاهشان، می توان امیدوار بود که این آثار گران بها نه تنها حفظ می شوند بلکه به بستری برای آشنایی نسل های آینده با تاریخ درخشان ایران تبدیل گردند.